|
Identificación da troita:
Troita do río Navea.
Unha troita autóctona galega. |
A nosa troita autóctona e un peixe con librea de
pintas vermellas, negras ou mezcla das duas, dependendo
do lugar onde viva. Os puntos da librea teñen un halo blanco
ó redor.
Nos flancos presenta unha cor olivácea
amarela;
por riba no lombo é negruzca e por baixo tira a blanca
amarelada.
A cabeza é grande e ten dentes,
ademais de nas mandíbulas, no ceo da boca (vómer) e na
lingua (palatinos). A boca rebasa a vertical do ollo. O corpo soe ser como catro o cinco veces a
cabeza.
Por riba do lombo ten dous aletas unha delas
pequena e adiposa situada preto da aleta caudal e soe ter
una pinta vermella. Por certo na aleta caudal non soe ter pintas. O
resto de aletas (ata sete) son as típicas (que fan de
estabilizadoras, de timóns e de frenos, unha auténtica
marabilla).
|
A boca pasa da vertical do ollo...
Dibuxo dos órganos da troita e máis o
esqueleto, onde se ven as aletas e sobre todo a adiposa
que
distingue os salmónidos. O dibuxo é de Roule.
Unha cousa curiosa da troita é que as
vértebras, así como os mamíferos teñen 35 a troita ten 29, o ser
menos vai a permitir a troita curvarse a tope. De feito a
axilidade da troita é incrible...
Vexamos con detalle datos da librea
das troitas:
Ollo a librea das troitas comúns,
pode ser moi dispar.
Estas son algunhas, sacadas da
www do
meu amigo Miguel.
A troita indoeuropea ten menos pintas
que a troita nosa. En Galicia, actualmente febreiro do 2007, un 5% das
troitas son híbridas.
A miña experiencia na provincia de Ourense e a
seguinte:
Ríos de Montaña:
Pintas vermellas no lombo.
Aleta adiposa por riba do lombo cerca da aleta caudal. Mancha negra
xunto do ollo, bastante característica.
Hoxe en Galicia hai moitos tipos de librea nas
troitas. A auténtica (para mín) ten manchas avermelladas no lombo,
manchas rodeadas dun halo blanco, non ten
pintas na aleta caudal pero si nas dorsais, ten mais ben manchas obscuras polo lombo. Unha
mancha negra máis grande xunto o ollo. ( Na fotografía vese
perfectamente estas cousas).
A distinción entre a femia e o
macho non é fácil:
A femia ten dous orificios anais, mentras que o
macho soio ten un. Tamén a femia ten a mandíbula máis pequena que o
macho e por suposto a femia ten máis barriga que o macho. Cando son troitas grandes distínguense perfectamente. Outra cousa
para distinguir o macho da femia é polos ocelos que son máis rechamantes
no macho. Tamén cando se pesca, dependendo do tempo, pode ter
interiormente ovos, por suposto a femia; e tamén o macho pode botar un
líquido leitoso, vai por épocas.
As repoboacións:
As repoboacións
estuveron realizadas (ata o ano 2005) sin seguir pautas
científicas e así nun río poden atoparse distintos tipos de troitas
que inducen a error sobre todo si non se coñece como son as
autóctonas. Últimamente, por lei, as repoboacións fanse con troita
común, pero siguen a facerse con pouca cabeza, polo menos na Provincia
de Ourense. As repoboacións, por exemplo, no río Mao no 2002, foron un
auténtico desastre, troitas impresentables de 17 cms, a centos, troitas
que o collelas xa morren, e por riba o 30 de maio do 2002, troitas de 50
cms. realmente a Consellería de Medio Ambiente Galega (anos ata o 2005,
este ano cambia o goberno e está por ver o que pasa), perdeu o norte,
polo menos en Ourense. O río Mao, en Montederramo, non se merecía
esto...
As cousas cambiaron no 2006 e as
repoboacións estanse a facer con troita autóctona das nosas estirpes.
Ríos grandes, como o Arnoia ( en
Ourense):
Nesta fotografía vese unha troita
común, que pode non presentar manchas vermellas, por exemplo é típico
no río Arnoia ( Ourense) atopar unha troita con pintas todas negras.
Ver unha troita deste estilo.
Trátase dunha troita común.
------------------------------------
En calquera caso a troita é
inconfundible, a súa aleta adiposa, unha mancha negra xusto sobre o
ollo, o atoparse nos ríos galegos, as súas pintas sexan bermellas ou
negras, non deixan lugar a dúbidas. A aleta caudal, normalmente, non
está moteada de pintas, polo menos en Galicia.
As veces aparecen troitas
autóctonas con libreas marabillosas:
Troita pescada no río Cenza (2002).
"Deus
pudo, sin dúbida, facer un animal máis fermoso que a troita, pero,
tamén sen dúbida, nono fixo" Botteler.
-------------------------------------
En Ourense están a ocurrir cousas
raras (1997-2006), tanto coas repoboacións como coas vedas, moi necesarias si se fixeran
ben. Védanse algúns ríos para logo meter unha
minicentral, esto é un insulto a intelixencia dos humáns, e xa conozco
varios casos: Barbantiño, Deva, Regato de Puga, etc.
-------------------------------------
De tódolos xeitos coas libreas das
troita hai que andar con moito ollo, inda quedan algunhas arco iris que
teñen unha librea completamente distinta:
Troita arco iris.
Librea da arco iris.
e
Outra librea da arco iris.
As pintas son moitas, pequenas e negras.
Hai tamén que ter en conta que
actualmente en Galicia hai ata sete estirpes de troita autóctona.
O estudio da Universidade de Santiago revela
que hai en Galicia sete estirpes de troita autóctona: Área cantábrica,
Rías Baixas, Miño alto (Lugo), Miño baixo (Ourense, A Guardia), Limia,
Zona Oriental de Ourense e Costa da Morte. A súa vez estas sete
divisións reúnense en tres: Atlántico, Miño Alto e Sil. A idea hoxe,
febreiro do 2007 é recoller troitas destas estirpes e criar exemplares
para repoboar con estas troitas.
Xa se está a facer actualmente por parte da
Consellería de Medio Ambiente. ¡Xa era hora!. ¡Enhoraboa!.
Ver un resumen de libreas
neste link
Volver.
|
|
A súa vista
Montaxe de Digital Fran.
Sin dúbida a troita ten moi boa vista...
A troita ten moi boa vista; ollo, pode
distinguir perfectamente as cores que circundan o río, todas as probas
falan deste feito. E dende logo distingue perfectamente os mosquitos que
lle apetecen. Teño visto troitas saltar a máis de medio metro sobre a
superficie da auga, soio a un tipo de mosquito, nada máis...
Pode, tamén, percibir o movemento dunha
persoa a 20 metros.
Localmente a súa visión é en cono
(hacia arriba) de
aproximadamente 90º de sector visual, e tamén hacia os lados cun ángulo
de 180º. (Ver dibuxo D)
A súa visión bifocal é moi
pequena xa que dicen non pasa dos 30 cms.
|
 |
Dende o punto de vista da curiosidade decir que a troita
no seu medio ten ángulos cegos por detrás, ver a figura D;
esto sábeno moi ben as nutrias, as culebras de río, etc. Ve
perfectamente en visión bifocal ata 30 cms. Controla con
cada ollo un ángulo aproximado de 180º, pero por riba dela;
non por baixo.
Hacia arriba ve
con ángulo de 90º una visión en cono. Polo tanto figura E
dependendo da profundidade controla un circulo determinado.
Así a 1 m. de profundidade controla un circulo de 2 metros
de diámetro.
|
Fai anos
que fixen o estudio, da posición aproximada do pescador para que a
troita nono vira; ou sexa para incidir ou estar situado no ángulo oculto da
troita; na figura sería onde está a cesta da pesca. Por suposto tendo en conta a profundidade ou
altura do río o que está a troita e a distancia a orilla do río.
Realmente o que facía era multiplicar a tg x (supoñía que x era
constante xa que tomaba un ángulo que se deducía do ángulo límite, ou sexa, aquel a
partir do cal xa hai reflexión non refracción) pola distancia do pescador o punto A, restándolle AB. Era
curioso e os alumnos, as veces, pasábano ben xa que as matemáticas se
aplicaban a cousas que pasan na vida real.¡Tempos aqueles no que realmente
había troitas e alumnos dispostos a pensar un pouco e aguantar o
profesor...! (Instituto de Ribadavia
1968-1977)
Nota para moi curiosos: según a lei de Snell (os senos dos
ángulos inversamente proporcionais os índices de refracción) o pasar o
raio da vista da auga o aire según sexa a incidencia vai cambiar o
angulo de refracción ou de reflexión, por eso supuña que en B estaba o
ángulo límite (48º son os cálculos para os medios auga-aire) e logo
facía os cálculos. O final conseguíamos un nº (penso que era tg 10º=
0,17) que debíamos multiplicar pola distancia da orilla o punto B, e así
tiñamos a altura do ángulo cego, facendo as correcións de altura de
troita e pescador...moi complicado...pero curioso.
Exemplo: para una distancia a troita dende a orela de 3
metros, coa troita a unha profundidade de 0,50 m. e supoñendo que
estamos a altura da auga, facíamos un redondeo de (3-0,50) x 0,17=
0,42 cms. polo tanto non debéramos, na orilla, medir máis deses metros
0,42 m. (supoñendo estamos a altura da auga, si estuvéramos a 0,20 m.
p.e. teríamos que restar e o resultado final sería 0,22 m.; a agacharse
tocan...
A verdade é que os resultados no eran moi
operativos, pero a enseñanza era moi positiva e sempre sacabas
conclusións; neste caso chegabas a conclusión de que para que non te virá a troita tiñas que entrar a beira do río o máis agachado posible. Por outra banda, debíamos facer os
menores movementos bruscos posibles...
Volver |
|
O seu oído:
Na fotografía vese perfectamente a liña
lateral da troita. Xusto no centro do seu corpo e de adiante atrás.
Todos os
experimentos demostran que a troita pode oir perfectamente e a moitísima
distancia, sempre por suposto que o chapoteo sexa no río.
A súa capacidade
auditiva ven dada por dous métodos:
mediante a vexiga natatoria e mediante a liña lateral.
Na fotografía desta troita
vese perfectamente a liña lateral que vai dende o medio da aleta
caudal, neste caso ata a altura do ollo da troita. As células desta
liña lateral son as responsables de casi todo o que percibe de
sonido a troita.
Tamén se ve perfectamente
nesta troita, pescada por Oscar López, no río Arnoia e que pesou
1,800 Kg. Observar a liña lateral.
Estas cualidades
da troita deben ser usadas para ben, inda que moitos desalmados que se
dín pescadores de troitas, para mín "asasinos de troitas"
utilízanas para collelas a centos; por exemplo con dinamita, explosión
que a troita asume coa vexiga natatoria que lle reventa e sae a
superficie.
O sonido na auga
trasmítese a cinco veces a velocidade fora da auga e tamén a cinco veces
a súa intensidade. Esto ten consecuencias extraordinarias a hora de
pescar ou vadear un río. Realmente hai moitos pescadores que descoñecen
estos datos e así lles vai as troitas, o río e os demais compañeiros.
Fora do río podes bailar unha
muiñeira si queres coa Real Banda de Gaitas da Deputación de Ourense,
tamén tirar unhas cantas bombas de palenque; a troita non se enterará.
Agora ben, como chegue o río unha cana de fogueteiro, si que se
enterarán as troitas...seguro.
Volver |
|
Outras características:
Por
suposto que a troita dispón dos sentidos do gusto e do olfato, esto
sabémolo de sobra os que durante moitos anos nos dedicamos a pesca. Non
é o mismo presentar un saltón de verdade que un de plástico, inda que
con pouca luz pode a troita confundilo, pero enseguida o escupe...
Está claro para a xente que domina o tema que a troita pode detectar o
que lle gusta polos orificios que ten e que lles vamos a chamar olfativos,
están situados diante dos ollos e preto da boca; tamén na lingua da
troita hai papilas do gusto e hoxe tense claro que pode detectar os
sabores e distinguir os dulces, os ácidos, os salados e os amargos.
O que non se sabe ben, o parecer, e
como funciona o sistema, pero tampoco e tema desta páxina www.
A troita é un peixe moi robusto, cun
esqueleto forte, sobre todo a súa cabeza e a columna vertebral. Dos
peixes de río é sin dúbida o máis dotado.
Sabemos que respira por branquias,
a troita está continuamente metendo auga pola boca ata as branquias e
tomando o osixeno.
O aparato de sustentación é a
vexiga natatoria, esto sábeno ben algúns bárbaros que pescan con
dinamita (que fai reventar a vexiga natatoria e produce a morte da
troita).
É moi esixente en canto a non
contaminación das augas, gosta moito das corrente e polo tanto a cantidade de osixeno
que leva o río é fundamental, e por suposto tamén a temperatura.
Importante: a
troita debido as súas características come tanto de día como de noite.
De noite come perfectamente xa que utiliza a súa linea lateral para
detectar o alimento así como o gusto, o olfato e finalmente os dentes.
É importante
tamén resaltar que a troita, a diferencia de outros peixes esixe aguas
frescas, limpas e osixenadas (os
datos son que ten necesidade do doble de outras especies, como por exemplo a
carpa). ¡É fundamental!.
Volver
|
|
A troita
gústalle todo:
Montaxe de Digital Fran.
   
O marisco da troita...
A troita é oportunista e xeneralista.
A
troita gústanlle todo tipo de invertebrados, entre eles os insectos e moluscos de todo tipo ( efémeras, tricópteros
como o casullo, besbello,
gusarapa ou bechoco, tamén o que lle ven de fora coma os: saltóns,
grilos, todo tipo de moscas, bichos, etc.).
Cando son máis
grandes consumen peixes, rás, a propia troita máis
pequena e un longo etc.
Teño atopado dentro do estómago da troita de
todo, dende troitas máis pequenas, babosas, rás, casullo có bicho e o
envoltorio, en fin, de todo...
Zapateiro.
Realmente penso que as troitas o único que non comen, non lle deben
gustar, son os zapateiros. Nunca atopei un zapateiro no estómago dunha
troita...
Concretando un pouco máis:
Decir
xeneralizando que a troita come o que hai no río nese momento e
prácticamente come todo o que se move e que lle cabe pola boca,
en términos máis científicos é oportunista e xeneralista. En Galicia
nos estudios que hai feitos a comida preferida da troita é por
este orden: tricópteros (casulos, etc.
ver este link),
efémeras (de todos tipo dende os efemeridae ata os baétidos,
ver este link), dípteros (dentro destos os simúlidos,
ver este link).
Nesta lista falta sin dúbida
as gusarapas e os besbellos que son o marisco da troita.
Ver este link
Levantando unha pedra un
pouco grande do río e dándolle a volta podemos ver moito do que come
a troita dese río, xeralmente son invertebrados.
--------------------------------
Ver este video onde se ve
como ataca a troita a súa comida:
Volver
|
|
A troita pode vivir en
calquera río galego que esté limpo:
O que máis lle gusta son os regatos de montaña e ríos en xeral
que sexan limpos, frescos e con moito osixeno.
Río ideal para a troita común.
A troita para vivir require ríos moi limpos e con
correntes de tal forma que as concentracións de osíxeno sexan altas. A
eutrofización ( putrefación de algas nos encoros) remata coas troitas.
Estos ríos son ideais para a
troita común, inda que non teñan moita comida, salvo a natural do
río.
Os encoros non son o lugar natural das troitas,
prácticamente non teñen comida, todo está podrido. A troita pode sin
embargo deambular polo encoro onde se vai alimentar de pequenos peixes e
outros seres vivos, pero non é o seu lugar. A proba é que o remate de
sete a dez anos os encoros non teñen troitas ningunha agás na súa
cola sempre que teñan un río troiteiro onde desovar.
Os encoros son nefastos para as
troitas.
A verdade, para rematar, é que a troita quere
augas correntes e limpas, o demáis é mentirlle a xente.
Por certo, a troita é territorial, especialmente
de adulta, xa que non consinte a presencia de outras troitas nas súas
inmediacións. Con outras palabras defende o seu posto de caza a tope,
dito técnicamente defende a súa postura.
Canto máis
grande máis soia vivirá, o cal é bastante lóxico, pensar que a troita é
carnívora e come outras troitas si se poñen a tiro. Soio no momento do
desove permíte, sin atacar, que se lle acerquen outras colegas...
Volver
|
O seu
inimigo non natural é o home, que está
a producir unha contaminación galopante, non hai máis que
ver en marzo do 2001, coas riadas, tódolos lugares cubertos de
plásticos, realmente unha vergoña.
Contaminación mortal no
río Umia, setembro do 2006. Por suposto morreu en moitos
quilómetros prácticamente toda a fauna. Os vertidos foron
químicos. Un escape de productos dunha empresa de Caldas de Reis.
¡Pobre río Umia, o que lle faltaba!.
O home tamén é culpable por facer encoros sin
cumplir ninguna norma, que teñan en conta a súa reproducción e a súa
vida e por suposto as minicentrais (encoros teóricamente máis
pequenos, pero auténticos monstruos para ríos de alta montaña e
regatos) que se están a instalar en tódolos ríos galegos que
son un auténtico atentado a súa vida.
Minicentral do río Deva, por
debaixo dela, en moitos kilómetros é a morte. Por riba, as troitas non
poden subir a desovar. Unha desfeita.
O anterior non é unha opinión gratuita,
simplemente facer unha visita a calquera minicentral galega e pensai un
pouco. Son auténticas máquinas de rematar coas troitas dos nosos
ríos, demostrado incluso por científicos da Universidade de Santiago.
A Xunta (ata o ano 2005, veremos que pasa có novo goberno...) non fai caso, ten a verdade absoluta ... penoso.
O
home é o seu inimigo natural o facer repoboacións sin pes nin cabeza;
está demostrado que non serviron para nada, e máis entre un 5 a un 10%
houbo de introgresión, que non é moito pero suficiente para estropear
tramos enteiros de ríos.
O home tamén é o seu
inimigo non natural como
pescador; a pesca deportiva en moitos lugares foi e sigue a ser unha
ameaza para a troita. Na fotografía que sigue unha troita pescada con
"pluma".
Inimigos naturais ten moitos : nutrias, aguías
pescadoras, mirlos acuáticos (cando é pequena), etc.
A troita figura actualmente como "Vulnerable" no
libro vermello de España 1992.
Neste video vese como un lucio chapa unha
troita pequena:
De momento non temos o lucio nos nosos ríos,
sería unha desgraza. pero si temos o bass que fai o mismo. O bass
botárono en moitos lugares.
Volver
|
A
súa reproducción é fascinante:
Fai o desove según crece o río ou non
entre os meses de octubro e marzo, en Galicia a cousa ocurre no mes de
decembro ou xaneiro dependendo das crecidas e da temperatura da auga,
entre 5º e 10º. Para elo remonta río
arriba ata buscar un lugar idóneo (moitas veces non pode xa que se
atopa coas minicentrais ou presas que non pode vadear, non teñen
escadas, ou estas están de adorno).
Na fotografía de Tomás
Pérez Hernández de Ourense, vese unha troita tratando de remontar
unha fervenza, nun río do Invernadeiro en Ourense.
Ver a
fotografía en grande.
Neste pequeno video do meu
compañeiro Julio Taboada Páxaro, sacado en novembro do 2008 vese
perfectamente como intentan subir as troitas e moitas veces é
imposible debido a que as presas naturais do río son un obstáculo.
Conviña analizar os leitos cambiados de moitos ríos de Galicia e
facilitar esta labor. No é moito pedir.
Ver este link.
A troita sube o río e
busca lugares de desove típicos do río (lugares de freza), onde poida
remover un pouco o leito e
poñer os ovos, normalmente lugares de pouca corrente, cós leitos cheos
de collos pequenos e area,
Onde lle sexa doado facer un pequeno pozo onde
restregarse e presionando a parte de abaixo da barriga para poñer os ovos ,
enseguida o macho fecunda os ovos, e logo a femia tapa estos con graba.
Realmente a femia pon os ovos cunhas convulsións bastante grandes,
torcendo o corpo de forma espectacular.
Normalmente o desovar hai dous ou tres machos para fecundar.
Na fotografía unha troita ( a máis grande)
desovando, mentras que o macho dominante está esperando que poña os
ovos para fecundalos. Observar o leito de pedriñas pequenas onde a
troita lle sea doado remover un pequeno oco para poñer a tira de ovos.
Hoxe mal que pese as minicentrais non lle deixan buscar o
lugar, non lle deixan desovar. As continuas subidas e baixadas fan
imposible este labor, por contra non poden subir a buscar os frexadeiros, lugares onde a troita desova, non hai escadas e as que hai
son de adorno, para subir o político de turno que as inaugura. Os minicentraleiros o
desove das troitas tenlles sin cuidado.. realmente o que lles importa
son os cartos que produce o río.
Eso
sí, trátase dunha enerxía limpa e renovable... para o bolsillo. Chámase "Desarrollo sostenible".
Esperemos que queden algúns ríos en
pé...
A troita pón entre 1.000-2.000 ovos por kilo de
peso.
A incubación dura máis de 40 días a 10ºC.
As troitas os dous ou tres anos de vida alcanzan a
madurez sexual.
Ver este video da BBC Natural history Unit.
Sensacional:
Incrible...
Ver tamén este outro onde se ve o ovo da troita e como sae a troita
pequeniña:
Volver |
As zonas de freza son lugares de
augas limpas, baixas, frías (5 a 10ºC) , ben osixenadas (7-8 ml/l),
fondos limpos de pequenos coios, sin vexetación.
Normalmente soen ser zonas
altas dos ríos ou regatos.
Este ano 2008 vín desovar
a troitas bastante grandes no río Miño en Ourense xunto a pasarela
do centro Comercial, a dereita do río. Aproveitaban unha pequena
corrente e que o fondo era de graba e a pouca altura sobre 30 cms.
Todo un espectáculo.
Nestas zonas
a femia fai un buraco coa súa cola. Neste buraco (que fai coa aleta
caudal e que lle pode levar entre 1-8 horas) pon os ovos que
son fecundados inmediatamente polo macho.
No dibuxo,
está a femia pondo os ovos, previamente o macho estimulou o
pedúnculo anal co seu fuciño.
O buraco é tapado logo pola
femia.
Nota: os dibuxos están
sacados do libro "Peces de agua dulce de Europa" de Silvio
Bruno y Stefano Maugeri.
Tamén ver estos videos:
Ver este video da BBC Natural history Unit.
Sensacional:
Incrible...
Ver tamén este outro onde se ve o ovo da troita e como sae a troita
pequeniña:
Volver
|
O
beirón é en algún lugares de Galicia o toco, por decir así, onde
dorme ou se esconde a troita cando se asusta.
No dibuxo vese unha troita nun beirón.
Moitos pescadores a man (hoxe está
prohibido) o entrar no río miran onde se esconde a troita , logo é
doado collela sempre e cando no se lle tema as cóbregas. De feito a
troita deixase acariciar cando está na súa cama ou beirón.
Esta palabra de beirón aprendina
sendo rapaz pola zona de Randín; tiña compañeiros de xogos e amigos que
eran auténticos especialistas en meter as mans nos beiróns e sacar
troitas a barrer. Boas e grandes...
Volver
|
A
troita vese todo o ano, eso sí é máis bonita despois de desovar,
xa que no desove a súa librea ponse fea e descolorida, ten manchas por
todo o corpo. É normal.
É
curioso que as troitas teñen o seu lugar no río por xerarquías, que son
nin máis nin menos as máis grandes as que ocupan os mellores lugares.
A tódolos pescadores de anos lles
ten pasado de coller unha troita nunha postura determinada e os días
seguintes volver a coller unha troita máis ou menos do mismo estilo no
mismo lugar.
Son cousas que pasan.
A troita na primaveira
normalmente elixe un burato, un remuíño ou ben o borde dun matorral e
ponse alí esperando o acecho, movendose pouco para coller o seu
alimento. Si fai sol gústalle a sombra pero sempre estará mirando
corrente arriba.
A posición da
troita no verán cambia bastante, pola mañán estará en augas
tranquilas, en pequenos recodos preto das beiras do río. Sempre pendente das
eclosións das moscas, que si se produce, faina cambiar de posición. A
mediodía cando o sol pega forte vai cara a beira a sombra das árbores e
das raíces. Polo lusco fusco vai a porse en plena corrente nas augas
rápidas, tamén en pequenas fervenzas, e coincidindo coas eclosións de
media tarde.
Nota: cando falo de eclosións
refírome a saída a superficie das efímeras e demais insectos na súa
metamorfosis particular. Neses momentos as troitas póñense as botas
literalmente...O que este interesado pode ver nesta misma páxina www, no
apartado de insectos, que ocurre realmente.
En calquera dos casos o pescador ou
o observador das troitas debe ter cautela, moverse pouco e usar cores
oscuros o máis parecido o contorno. Si ten paciencia non terá problemas
en ver as troitas...Ollo xa que a simple sombra fará que a troita se
encame e non se volva ver en algún tempo.
Volver
|
Especial. É o peixe máis significativo
dos nosos ríos. Si nun río no hai troitas para mín non é un río.
En Galicia empeza haber ríos onde non hai troitas...moitos...mal chollo.
Por certo o lector non debera confundir a troita
común, típica dos nosos regatos, que é a que se describe nesta ficha,
da troita de piscifactoría. Non teñen nada que ver, a de
piscifactoría, a que se vende nos mercados é unha troita completamente
distinta a esta. Dicen, está moi boa, as asalmonadas son marabillosas,
saben moi ben o forno, en fin... Non saben máis... a troita
asalmonada de río, xa non quedan salvo algunha no río Miño, polo
menos en Ourense, era outra cousa. Hoxe todo vai en base a piensos, a
cor lógrase artificialmente... Nos meus tempos en Aceredo,
tódalas troitas eran asalmonadas, xa que a súa alimentación era
especial nese río.
Antiguamente, fai vinte anos ou así a troita dos
regatos víase nos escaparates dos restaurantes, hoxe está prohibida a
súa venta, non así a súa pesca. (Esto esta escrito
no ano 2002).
Volver
|
|
A
troita está a desaparecer dos nosos ríos.
Tende a desaparecer dos ríos, polo
menos a troita nativa. Cada día hai menos. As repoboacións fanse sin
pés ni cabeza e con coñecimentos nulos. Fai anos facíase coa troita
arco iris que non iba arriba, nun ano desaparecía o 99,9%. Logo fíxose
con troita do país, pero moi mal, moitas veces xa moi grande e noutras
nunhas condicións nefastas. Ahora trátase de facer con alevíns de 2
cms. Non se fan as cousas ven en Galicia cos ríos.
Sei de boa tinta que os técnicos da Consellería de medio
Ambiente dominan o tema e saben de sobra que as repoboacións deben
facerse con alevíns chamados do tipo 0 e moi estudiados os lugares.
Pero o malo é que logo a maior parte das repoboacións non están na
súa man...Moitas veces as repoboacións veñen marcadas polo político
de turno.
Esperemos que as cousas cambien un día destos en
Galicia.
Na miña opinión, sempre o dixen, hai que facer
viveiros nas cabeceiras dos regatos e ríos que merezca a pena. Logo
pouco a pouco soltar as troitas no seu medio, no seu río (que se supón
limpo e cuidado). O demáis é
unha auténtica loucura e un descoñecemento total, das troitas e do
medio. Si hai que vedar, débese vedar e vixiar a tope o río, pero non
vedar para meter unha minicentral, como se fai hoxe, para que a xente
non proteste. Lamentable. (Ourense 2002)
As minicentrais desfán o ríos, sobre todo onde a
xente pensa que non lle afecta que é por debaixo da minicentral. As
subidas e baixadas continuas non deixan vivir a troita.
Volver
|
É
un peixe
emblemático, loitador, astuto.
Non é fácil
de pescar. As minicentrais, os envelenamentos, as repoboacións mal
feitas, os malos pescadores, a sobrepesca o descoñecemento da xente, a mala
información e formación dalgúns dirixentes, rematan con esta especie.
A súa carne é exquisita, pero vai por gustos.
Para mín, inda hoxe, despois de 40 anos de pesca-la troita de alta
montaña, sigue sendo un manxar exquisito é único. A xente cree que as
troitas de piscifactoría parécense en algo...nada de nada.
Pero son consciente, e dende logo estouno
plantexando seriamente a nivel individual, de non volver a pescar a
troita con morte. Son cuarenta anos pescando, pero coido que non
queda outra alternativa.
As troitas van a menos, teñen moitos detractores.
A troita ten moi boa vista, ollo, pode
distinguir perfectamente as cores que circundan o río.
Pode perfectamente percibir o movemento dunha
persoa a 20 metros.
Escoita
perfectamente todo aquelo que toque a auga dun río.
Gusta
dos ríos limpos, con augas correntes e alegres, con non moita
temperatura, un máximo de 15º venlle o pelo.
Volver
|
Por
postura da troita enténdese onde se coloca para comer, ou sexa o lugar
onde co mínimo esforzo lle chega máis comida. Trátase dunha
curiosidade que os pescadores coñecemos moi ben.
As posturas son xerárquicas para as
troitas, as mellores posturas son para as troitas máis grandes,
lóxicamente.
Dase o caso de pescar unha troita
grande nunha postura determinada e o día seguinte haber no mismo lugar
unha troita similar. Vanse sustituindo.
A postura de comer non é a misma
que a postura de dormir (o beirón) ou de esconderse. Este é un erro que
teñen algún libros sobre a troita. Este dato está contrastado
persoalmente.
Vexamos as posturas máis comúns:
Non se trata nesta pequena ficha de agotar as
posibles posturas da troita, máis ben de que o lector coñeza o
término.
Postura número 1, típica, detrás duns
penedos.
Outra postura similar.
Postura nun remanso do río.
Son posturas excelentes: onde se xuntas dous
ríos; debaixo de tódolos cachóns, árbores afundidos, nas beiras das
revoltas, etc.
Neste dibuxo vense un resumen das posturas da
troita.
A cualidades máis importante que debe ter un
pescador, polo menos eso é o que me aprenderon os meus maestros son:
1.- Respetar o río e os
compañeros o 100%. (Cualidade que non se cumple actualmente no
99% dos pescadores; xa que non respetan o río por descoñecemento e soio
pensan na cesta e pouco nós compañeros). Os pescadores teñen moito,
moitísimo que aprender e así nos luce o pelo...
2.- Saber leer
perfectamente o río. Esto é básico para pescar troitas. Esta
cualidade dase coa experiencia e o patear continuo do río. Trátase da
cualidade que ten o pescador que sin pescar, simplemente por observación
sabe perfectamente onde se poden atopar as troitas no tramo que
visualiza.
Nota: os dibuxos están sacados
do libro "Peces de agua dulce de Europa" de Silvio Bruno
y Stefano Maugeri.
Troita en postura.
Ver un video coa troita en
postura:
Volver
|
|
Hai
moitos, persoalmente quédome co
 La
trucha común (Salmo trutta).
Salmo trutta fario.
Traballo
sobre a troita.
Ecología fluvial y caudales ecológicos.
Ecoloxía trófica de salmónidos.
Volver
|
|
As troitas van a menos teñen moitos detractores.
A troita está en crisis, eso sábeno hoxe
tódolos científicos españois. A Xunta (dende 1990 ata 2005) non descoñece estos feitos
(ou quere descoñecelos) e
deixa que esta crisis cada día sexa máis grande. Deixa desfacer os
mellores tramos onde vive a troita, as cabeceiras dos nosos ríos.
A troita habita tódolos tramos dos ríos e regatos galegos, onde non chegou a
contaminación ou os desastres dun progreso retrógado que soio mira o
bolsillo individual, en aras dunha utilidade pública que é un roubo.
O desenrolo sostenible, tan de moda, no caso
dos ríos é unha auténtica masacre, nos ríos onde se implantan as
minicentrais quedan mortos prácticamente. O desenrolo aludido é unha
máquina de facer cartos, pero remata cós ríos hoxe e non deixa ríos
para os nosos fillos e netos, non é polo tanto desenrolo sostenible,
evidentemente.
A contaminación, os envelenamentos, os
encoros, as minicentrais, as repoboacións mal feitas, a falta de
inversión en depuradoras, e un longo etc.
están poñendo a troita galega na uvi.
Tamén os malos pescadores, que
hai moitos neste país, fan pouco por manter os nosos ríos en condicións;
hai moito descoñecemento na maioría dos 100.000 pescadores que hai
actualmente en Galicia. Moita acción individual, moito egoismo por
encher a cesta e por pescar máis có veciño e pouco máis. Os ríos cada
vez están máis sucios pola contaminación dos pobos e puríns e as orillas
dos ríos o final de temporada son estercoleros auténticos.
Non esaxero, o que crea que o
fago que de unha volta por calquera río no mes de setembro...
As frases típicas de algúns
pescos "trouxen 60 troitas...", máis común do que parece, ten que
desaparecer. No fondo é un insolidaridade cós demais pescadores; hai que
chamarlle "roubo os demais" o que realmente é un roubo...
A Xunta ten moito que gobernar
e os pescadores moito que aprender...
Penoso.
Volver
|
|
Festas:
Moitas
cancións e moitos contos teñen como protagonista a nosa troita.
Moitas festas en Galicia tamén lle rinden tributo, como a festa da Troita
en Ponte Caldelas. A troita é a raíña dos nosos ríos, mal que algunhos
lles teña sin cuidado...
Cancións:
"Polo río abaixo vai unha troita
de pé...corre que te corre quen a puidera coller....quen a poiderá coller
quen a poidera pillar, polo río abaixo vai unha troita de pé..."
Anaquiño dunha canción típica de Ourense, típica do río Miño pola
zona dos Peares e Barra de Miño, hoxe un encoro (que nunca se debeu facer...)
Tempos aqueles...
Volver
|
|
Refraneiro:
"Non se pescan as troitas coas bragas enxoitas".
"O que as troitas queira pescar, as calzas ten que mollar".
"Pola Santa Catalina arrube a troita grande e a pequeniña".
"Troita que moito se amosa, logo vai dar á tixela".
"Ramos mollados e Pascuas enxoitas, bo ano de froitas e
troitas".
"Marzo marceiro pón a troita no caneiro".
"En vindo o perdigón perde a troita a sazón".
"No bo río péscase a troita".
"O barbo, a troita e o sábalo, todos en maio".
"Quen a troita come asada e cocida a perdiz, non sabe o que fai nin o
que di".
Nota: estes refráns están sacados do
libro O refraneiro do mar de Clodio
González Pérez, por certo é de Cenlle
(Ourense) (moitas
gracias).
Por último un anaquillo bastante
popular:
Mariquiña ¿doenche os ollos?
tamén me doen os meus
vaite lavar o regueiro
ande a troita lava os seus
Anaquillo popular sacado do libro El
río de Julio López Cid.
Volver
|
|
A troita
no mundo:
Dibuxo básado nos datos
de Frost e Brown 1967. Mc Crimmon e Marschall 1968 e Mc. Crimmon,
Marsall e Gots 1970.
Este mapa que me parece moi interesante e que se
debe a un artigo que aparece na Voz de Galicia do día 15/03/2008
firmado por José Varela e os dibuxos de A. Manzano, representa a
troita nosa, a autóctona, que é típica do hemisferio norte de Europa,
tamén
o Norte de África e o Nordeste de Asia.
No resto do mundo foi introducida e figuran os
anos nos que se fixeron as repoboacións neses países. Así por exemplo en EEUU entre 1883 e 1956. En América do Sur
entre 1904-1938. Nas islas Malvinas en 1947 en Nueva Zelanda entre
1867-1885. Etc.
A explicación de que a nosa troita se levara polo
mundo é a seguinte: a maioría está
introducida polos ingleses e sin lugar a dúbidas para practicar a
pesca deportiva.
Volver
|
