|
As
extremidades:
As extremidades son rectas e ben
verticais, presentando unha forte estructura ósea.
-As extremidades anteriores.
Son fortes, secas, paralelas e ben verticais. A escápula forma un ángulo
de 45º coa horizontal, uníndose co brazo en ángulo recto (articulación
escápulo-umeral). O brazo é forte e musculoso. Os cóbados non deben
estar moi separados nin apertados ó peito, con liberdade de movementos.
Antebrazos rectos que diminúen o seu grosor de xeito gradual ata as
cuartillas ou metacarpos. Os carpos son de bo desenvolvemento e
fortaleza. Os metacarpos están ben proporcionados, con bo desenvolvemento óseo. Os pés son ovalados, aínda que con certa tendencia a
ser redondeados; con dedos grosos e curtos, ben pechados, con almofadas
plantares moi duros e unllas curtas e fortes, de cor escura, ou tamén
brancas nas capas claras.
-As extremidades posteriores.
Son fortes, paralelas, perfectamente verticais posteriormente e con
angulacións evidentes. Pernil largo, musculoso e flexible. Xeonllo
forte. Pernas fortes. Xarretes fortes e paralelos. Metatarsos sólidos,
robustos e paralelos. Pés ovalados, con tendencia a redondearse, con
dedos grosos e curtos, ben pechados, con almofadas plantares moi duros e
unllas curtas e fortes, de cor escura, ou branca, nos animais de capa
clara. A presencia de esporón e sexta unlla é relativamente frecuente,
aínda que non é desexable.
 Volver a menu
|
|
O movemento:
Os movementos son áxiles e fortes. O movemento
habitual é o paso, trocando ó trote e/ou galope sen esforzo se o
traballo o require.
Aquí o can de palleiro no pobo de Salón en Ourense, subindo a
Albarellos.
Volver a menu
|
|
O Manto
ou pelo:
Cor (capa):
Manto.
A pel tende a ser grosa, sen flaccidez, adherida ó corpo e á testa.
Capa (cor).
A capa (cor) é normalmente uniforme, presentando unha gran variedade
desde areas, canelas, castaños, leonados e incluso negros; en ocasións
poden presentarse exemplares coa capa binaria alobada (pelos de cor
amarela e nas puntas, negra), coa mestura íntima de pelos amarelos e
escuros, amarelando no pescozo, gorxa, peito e extremidades, como sucede
nos casos de exemplares desta capa (can lobo).
Este é o máis normal.
Non son aceptables os
individuos brancos marxados nin aqueles con grandes particularidades
brancas.
Este é unha variedade completamente negra.
Pero é aceptado como can de palleiro.
Descoñezo o autor da fotografía
Variedade negra. Tamén aceptada.
Descoñezo o autor da fotografía
Outro de aspecto normal.
Exemplar aloubado, tamén típico
do can de palleiro. Descoñezo o autor da fotografía
Can de palleiro típico.
Descoñezo o autor da fotografía
Pelo:
En canto ó pelo é espeso, tupido e
denso, máis no inverno, por ser un animal que adoita vivir ó pé da
casa, sempre fóra, co gando ou no palleiro.
Espeso tupido e denso.
Fotografía do autor da web. Arbo.
Típico cor area. Descoñezo o autor da
fotografía
Volver a menu
|
|
Señas
de identidade:
Descoñezo o autor da
fotografía
Guía o gando e protéxeo
no pasto.
Coida da casa. Cazador (só nalgúns casos).
Non se enfrenta o lobo. Pero si
fai falta é valente...
Autor da fotografía Secundino Lorenzo.
É fiel compañeiro, intelixente e sociable e como acostuma comentar a
xente só lle falta falar.
Orixinariamente can pastor e de
garda, do gando e da casa, pero cunha polivalencia en canto ás súas
utilidades (policía, exército, socorro, catástrofes, guía, alfándega,
droga, etc.).
Can de palleiro
fotografiado, por Secundino Lorenzo, en Mazaira (Montederramo), vindo de pesca de
Chandrexa de Queixa, co Félix e o Páxaro o día 27/06/2008.
Dende logo era de palleiro o que non me gustan son as orellas,
xa que normalmente o palleiro tenas para arriba.
O cande palleiro só lle falta falar.
Volver a menu
|
|
Habitat:
O can de palleiro é o can de granxa, o
típico, o seu nome ven de que dormía preto dos palleiros.
Hoxe quedan poucos.
A súa distribución sitúase preto das comarcas do
Carballiño, Irixo, Ourense, Terras de Celanova e Allariz.
En Lugo na zona dos
Ancares e outras zonas do interior.
Na Coruña en moitas zonas. Tamén
en Betanzos.
En Pontevedra, na zona de Lalin, Dozón, Rodeiro e Agolada.
Autor da fotografía Secundino Lorenzo
Actualmente xa hai censados 37 machos e 8 femias do
can de palleiro, por suposto que quedan moitos máis, gracias a Deus.
Censo a 31/12/2004 : 67 exemplares.
Censo a 14/10/2007: 120 exemplares.
Censo 2008 : 186 exemplares. (1)
Penso, polo menos en internet, que os anos 2008
e o que vai do 2009 está un pouco parada a cousa...
Feiras onde se pode
ver: Silleda (Feira Internacional Semana
Verde de Galicia).
Club da raza: Club da Raza Can de
Palleiro.
(1)
Un total de 185 perros 'de palleiro' están
registrados en toda Galicia, según señalaron los
responsables del Clube Can de Palleiro en el monográfico
anual sobre este animal autóctono, que se encuentra en
peligro de extinción.
La 31 Semana Verde de
Galicia acogió hoy esta jornada, en la que el presidente del
club, Ernesto Fernández; el secretario, Juan carlos Puente,
y un especialista en trabajo con perros, Octavio Villazaba,
explicaron que esta raza procede de los perros pastores
indoeuropeos y tiene una morfología tipo lupoide (de lobo).
Según indicó el Clube
Can de Palleiro, estos perros, que están actualmente en
proceso de recuperación, son fuertes, con el pecho largo y
profundo, las extremidades 'bien verticales', el pelo denso
y corto, con capa normalmente clara, orejas grandes y
erguidas y de tamaño medio y proporciones armónicas.
Estos animales son, según añadió,
'polifacéticos', ya que pueden desarrollar diferentes
actividades, como cuidar ganado o formar parte de terapia
asistida con ancianos y niños. Se caracterizan por se
'estables psíquicamente, valientes y desconfiados con
desconocidos pero muy fieles con los dueños'.
El Clube Can de
Palleiro cuenta con 169 socios en la actualidad y prevé
continuar con los monográficos sobre esta raza y publicar un
libro sobre ella el próximo año. En 2010 convocarán una
concentración de estos perros en la plaza del Obradoiro en
Santiago de Compostela para que 'ganen el jubileo'.
Cachorro de can de palleiro (descoñezo o autor da
fotografía)
Volver a menu
|
|
Interés:
Autor da fotografía Secundino Lorenzo. Salon.
Ourense.
Especial, debido a que os nosos pobos
quédanse sin xente este cans está a punto de desaparecer, polo que a
Xunta de Galicia, penso que con bon criterio, intenta que perviva esta
especie emblemática para o medio rural galego.
Can de palleiro
fotografiado en Mazaira (Montederramo), vindo de pesca de
Chandrexa de Queixa, co Félix e o Páxaro o día 27/06/2008
Volver a menu
|
|
Especial:
Autor da fotografía Secundino Lorenzo. Salou.
Ourense
O can de palleiro forma parte da cultura de
Galicia. Uns din que o bo Can de Palleiro é aquel que é quen de falar,
dicíndonos co seu ladrido que é o que está a acontecer: se chega alguén
da casa, se é un estrano, se a vaca se soltou da trabadiza, etc. Para
outros o Can de Palleiro é o que coida do gando estando tamén ó carón
da casa e tanto acompaña ós vellos nos paseos coma ó cazador no
monte. ( Este texto está copiado do link sobre a caza galega que se
cita máis abaixo).
Autor da fotografía Secundino Lorenzo. Arbo.
Pontevedra.
Pero o anterior é verdade, o can de palleiro é
sin lugar a dúbidas o maior avisador das casas galegas. Ademais de
pastor acompaña o ganado e cuida a casa e os nenos.
O seu caracter forte, valiente e traballador fixo
que o labrador o fixera o animal principal dunha casa.
Un pouco de historia:
Can de tronco indoeuropeo, o seu agriotipo foi
o principal antepasado dos cans de campesiño de Centro Europa,
acompañando aos pobos precélticos atlánticos, centroeuropeos e nórdicos
nas sucesivas ondas de invasión (celtas, suevos, visigodos e normandos)
que poboaron a vertente atlántica noroccidental da Península Ibérica.
Volver a menu
|
|
Medidas tomadas para
que non desapareza:
Autor da fotografía Secundino Lorenzo. Arbo. Pontevedra.
A Xunta de Galicia remata de recoñecer
o can de palleiro no DOG do 11 de maio do 2001 oficialmente, facendo
público os estándares e os libro xenealóxicos das catro razas
autóctonas galegas, entre as que está o can de palleiro.
A orden esta neste PDF
Consellería rural: Boletín en PDF
E por último
neste
link atópase o decreto polo que se regula as asociacións que se
dediquen a cría de perros de raza pura.
Volver a menu
|
|
Links sobre o can de palleiro:
Moi poucas cousas sobre o can de palleiro en
internet, resulta un pouco raro. Ademais o pouco que había desapareceu...
É incrible que despois de catro anos esta
ficha, este link, que sin dúbida é o máis serio e completo non se atope
en GOOGLE.
En agosto atópase na páxina 12 de Google o
escribir "Can de palleiro", a verdade que non o entendo, máxime cando o
99% das páxinas restantes non dice nada e inda por riba algunhas copian
fotografías.
O can de palleriro
na "Vida nos ríos galegos"
Ver o pouco que existe:
Descoñezo o autor da fotografía.
Club
can de palleiro
Ilustracións sobre o can de palleiro
Páxina
oficial sobre o can de palleiro.
Nova da Consellería rural, pero non indexada en Google.
Descoñezo o autor da fotografía
Páxina oficial sobre o can de palleiro.
Xunta Galicia. PDF. Non indexado en Google.
Descoñezo o autor da fotografía
Páxina oficial
Boletin de Galicia sobre este can. PDF. Non indexado en Google.
Foro can de palleiro Unha
páxina web sobre todo tipo de razas de cans con foros sobre eles,
sensacional.
Volver a menu
|
|
Os
cans da miña vida:
Autor da fotografía Secundino Lorenzo. Arbo. Pontevedra.
A miña materia pendente, entre outras, é
"ter un can", pero son home de ciudade (que vou moito o campo
e gústame todo o relacionado coa natureza) e considero que nun piso non
se pode ter un can, primeiro polo can (non me cabe na cabeza ter un can
de palleiro nun piso, pobre can...) e logo por respeto os veciños, é
unha opinión.
Cando era rapaz, o meu tio Camilo, ala en
Randín (Ourense), sempre tuvo cans, e eses eran os meus cans. Cans de
palleiro, como non, fieis, amigos de verdade, cariñosos, e falaban,
claro que falaban, a súa maneira.
Dende esta páxina www, quérolle adicar un
agarimo os que sempre foron os meus cans: a Tuy, a Lila e a
Comatí (por certo menuda coña do meu tío o día que me dixo como se
chamaba aquel novo can, el veña a insistir Comatí, Comatí, e eu
a chamarlle de todo, e o can non facía caso...vaia coña...) ,
estes foron meus cans de palleiro.
Este can non é o Tuy pero
paréceme moito. Descoñezo o autor da fotografía.
Tuy, Lila e Comatí: ¡gracias
polos bons ratos que me fixestes pasar e gracias pola vosa amistade!.
O único pero que lle puña a
estos cans era que cando estaban a comer e un se acercaba, por
exemplo con un pé, os cans arrufaban. Non me lembro si lle facían o
mismo o meu tío.
Logo, tamén me lembro de Randín, o can de
Carlos, o meu afillado, pero este non
era un can de palleiro, era unha mezcla de varios cans, tan listo, tan
listo que un día pasouse e desapareceu...dicen que o comeu o lobo,
non me extrañaría...Sentíno moito, tamén era un bon can, inda que
non foxe de palleiro...
O can que chamamos Randín. Non
era de palleiro. Autor da fotografía Secundino Lorenzo.
Randín non era un can de palleiro, pero era
tamén moi listo, eu penso que demasiado...
Volver a menu
|
|
O can de palleiro na prensa:
El
can de palleiro ya tiene pedigrí
ANIMALES CON CARNÉ GALLEGO La aprobación del estándar
racial de este tipo de perro tan vilipendiado obligará a los criadores
a evitar los cruces.
Por su interés genético, social y cultural, el can de palleiro ha
conseguido inaugurar el listado de razas gallegas con pedigrí. Conocido
de todos por ser la mascota más familiar y extendida por la geografía
gallega, el can gallego ya dispone de un libro genealógico de la raza
que lo sitúa al nivel del mastín de los Pirineos o del podenco
ibicenco. Es una de las razas autóctonas que la Xunta quiere conservar
y potenciar, aunque lo difícil será conseguir el prototipo perfecto.
Todo el mundo sabe de la vida del palleiro. Cuando los palleiros
desaparecen en Galicia, nuestros canes más autóctonos consiguen el
libro genealógico.
MARÍA CUADRADO LUGO
Durante siglos ha estado presente en nuestras reuniones familiares, ha
cuidado a nuestro ganado y ha servido de guía y compañía al pastor,
al cartero rural o al niño que regresaba andando de la escuela. A su
mejor lecho le debe el nombre.
Fotografía do autor da www,
sacada no pobo de Salón (Ourense), subindo a Albarellos. Por detrás
o canón do río Avia sin auga.
Del can de palleiro siempre se ha defendido su identificación con el
carácter del gallego: trabajador, leal y desconfiado ante los extraños.
Por su interés genético, social y cultural ha sido enmarcada como una
más de las razas incluidas en el Plan de Mellora Gandeira de Galicia,
que promueve la Consellería de Agricultura.
La extraña ceremonia
El can de palleiro, sobre todo en zonas del interior, forma parte de la
idiosincrasia de la aldea. Cualquier extraño que se aproxime a sus
dominios ha de someterse a un complicado ceremonial de aproximación si
quiere llegar a su objetivo sin percances.
Autor da fotografía Secundino Lorenzo. Salón.
Ourense.
En cuanto el visitante es divisado es recibido con los ladridos de rigor
que, inmediatamente, mudan en un extraño e inquietante silencio. Ese es
el momento en que el viajero deberá mirar a sus espaldas y comprobará
que el o los canes le están siguiendo a una distancia prudencial, pero
que no pueda ser salvada en un momento de despiste del incauto.
Es en entonces cuando comienza la ceremonia. Si el que se aproxima a la
aldea se para, el can hace lo propio, pero siempre manteniendo la
distancia que considera segura. Si el acosado hace algún ademán de
amenaza, el palleiro se limita a recular unos centímetros enseñando
los dientes. Como diciendo. Al resignado visitante no le quedará más
remedio que seguir su camino. Sólo cuando un habitante de la aldea
salude al que llega, el can se da por satisfecho.
Registro
El reconocimiento de la raza va acompañado de la creación de los
registros de nacimientos, de adultos y fundacional, que permitirán
controlar la inscripción de los animales. El seguimiento incluirá a
sus ascendentes y descedentes. Una comisión rectora se ocupará de
aprobar las solicitudes de inscripción, de expedir los documentos
genealógicos y hasta de proponer modificaciones de prototipo racial.
Al igual que otras razas, y a diferencia de muchas inglesas registradas
en el Kennel Club en los siglos XIX y XX, los propietarios de un can de
palleiro pertenecerán a un selecto club, en el que se revisarán las
cubriciones, los nacimientos y se identificarán los cachorros mediante
un microchip.
La noticia no dejó de sorprender a veterinarios y criadores. Fue el
caso de Jesús Rodríguez, veterinario de la Sociedad Protectora de
Animales de Lugo, quien reconoce su sorpresa «xa que esta denominación
agrupará a exemplares moi diferenciados».
Descoñezo o autor da fotografía.
Tras admitir que desconoce el prototipo racial, Rodríguez dice que «para
crear unha raza teñen que pasar moitos anos e conseguir unha
descendencia uniforme. En Galicia todo o mundo ten un can de palleiro, e
ningún é igual».
(ARTICULO PUBLICADO EN LA VOZ DE GALICIA DEL 16/05/2001)
Volver a menu
|
|
O can na
literatura:
Autor da fotografía Secundino Lorenzo. Salón. Ourense
O
can de palleiro enche libros e libros de fermosa literatura galega, e sempre está presente.
Entre as moreas de libros no que aparece vou escoller o que
para mín lle fai máis xustiza.
Trátase dun libro publicado en xullo do 2004 que se titula
"Unha espía no reino de Galicia"
de Manuel Rivas.
Manuel Rivas é un escritor e
periodista que naceu na Coruña en 1957, un escritor fora de serie,
coñecedor de todo o galego de verdade, que trata dunha forma maxistral.
Neste libro dibuxa unha nova xeografía galega e por suposto nesa
xeografía tiña que estar o can de palleiro.
Dedícalle todo un capítulo
"O
país do glorioso can de palleiro" que me tomo a licencia de
escribir completo neste link.
De momento un anaquiño:
..."Vive máis ben á marxe do
mundanal barullo e observa a distancia, moi divertido, a feira das
vaidades. Ten a memoria dun cabalo, a sabedoría dun raposo, a
serenidade da vaca, e a filosofía do seu mellor amigo, a do galego fetén.
De todos aprende o can de palleiro, non por ambición senón por
curiosidade e por afondar no sentido e sensentido da caíña
vida"...
Manuel O´Rivas.
O artigo completo sobre "O
país do glorioso can de palleiro" está
neste link.
Merece a pena.
Can de palleiro
fotografiado en Mazaira (Montederramo), vindo de pesca de
Chandrexa de Queixa, co Félix e o Páxaro o día 27/06/2008
Volver a menu
|
Buscando links para esta ficha atopo
esta xoia sobre ilustracións con base o can de palleiro. Qué marabilla.
Esta ilustración está firmada por Gochi, hai moitas
máis...
Esta ilustración está firmada por Víctor Arias, hai moitas
máis...
Ilustracións sobre o can de palleiro
Volver a menu |
|
Defectos nos concursos.
Descoñezo o autor da fotografía
Poño
este apartado simplemente como
unha curiosidade
Faltas,
defectos e faltas e defectos
descalificables.
Faltas:
- Calquier desviación das
características básicas.
Defectos:
- Orixina a
disminución máis ou menos
acusada de algunha función
determinada do animal,
podendo ser total,
parcial ou rexional,
dependendo do grado no que
se vexa menoscabada a
aptitude esencial do animal:
- Coxeiras en
extremidades.
- Ablacións ou mutilacións
nas orellas e na cola.
- Ausencia de pezas
dentarias por extraccións.
- Traumatismos nos ollos
con pérdida de visión.
Faltas e defectos
descalificables:
- Son aquelas
características que en
absoluto se axustan os
criterios mencionados no
estándar racial e son
excluintes por si mesmas:
- Anomalías psíquicas.
- Defectos anatómicos o de
tipo, ligados a xenes
indeseables: Inestabilidades
ou desequilibrios de
carácter.
- A timidez ou
agresividade extremas sin
provocación. Epilepsia.
- Monorquidia y
criptorquidia.
- Displasia de cadera.
- Atrofia progresiva da
retina.
- Cierres incorrectos das
arcadas dentarias:
enognatismos e prognatismos.
- Ausencia de máis de dous
premolares.
- Albinismos.
- Os exemplares píos.
- As capas blancas ou con
grandes particularidades
blancas.
- Iris de cor azul.
Volver a menu
|
|
Intelixencia dos cans.
Descoñezo o autor da fotografía
O normal é decir "O meu can é o
máis listo", eso é verdade, pero hai que decir que moitos cans teñen
unha intelixencia probada e o can de palleiro non iba ser menos.
O psicólogo e experto en
investigación canina Stanley Coren da Universidade British Columbia
afirma e sosten nos seus estudios que os cans teñen capacidade para
resolver problemas complexos e no fondo é máis parecido o home e os
primates do que se pensaba.
·As capacidades dos cans estan moi
próximas as de un neno de dous anos e medio de edade".
Outros estudiosos como Pablo
Teijeiro van más lonxe xa que fala de que algúns cans teñen a
intelixencia de nenos de sete ou oito anos".
En calquera caso a raza é
determinante e uns cans son máis intelixentes cos outros, según a
raza a que pertenecen.
Hai tres tipos de intelixencia nos
cans: a instintiva, a adaptativa (que é a capacidade de aprender do
entorno para resolver problemas), e de traballo e obediencia (que
sería a equivalente a aprendizase nos humans).
|
 |
 |
 |
|
1.- Border collie |
2.- Caniche |
3.-Pastor alemán |
|
 |
 |
 |
|
4.-Golden retrevier |
5.- Doberman |
6.-Pastor chetland |
7.-Labrador
Os números un do mundo seica son o
"border collie", seguidos do caniche e do pastor alemán.
Arriba tendes o hit-Parade dos cans; onde está o noso can de
palleiro?
O noso can de palleiro que lugar ocupará?.
-----------------------------------------------------------------------
O certo é que un can pode aprender
o redor de 150 palabras incluidas señais e que algúns chegan as 250.
Nos números seica contan ata ata
cinco como máximo, do cal dedúcese que para levar a economía
doméstica non valen evidentemente.
Outra cousa curiosa da
intelixencia dos cans é que durante o xogo poden enganar a
conciencia os mismos cans ou o home todo por gañar evidentemente.
-----------------------------------------------------------
Can de palleiro
As súas características que máis
destacan:
1.- O noso can para empezar xa xoga o despiste coa cor. Ver si non
os exemplares anteriores.
2.- Sabe polo menos 300 palabras, xa que o normal son 150, por suposto do idioma do estado, pero este sabe outras 150 de galego,
seguro, xa que non anda coas caralladas do idioma que andan hoxe os
políticos e outros e domina o que hai que dominar, por algo é galego.
3.- Conta ata 12 mínimo xa que controla perfectamente as explotación
de vacas ata o 10, máis o dono e a dona.
4.- Controla perfectamente os xogos e as falcatruadas. Cando fai
unha non aparece na casa en dous días mínimo.
5.- Ten según Rivas a memoria dun cabalo.
6.- A sabedoría do raposo. (según Rivas)
7.- A serenidade da vaca (según Rivas)
8.- A sabiduría do seu mellor amigo, o galego fetén. (según
Rivas)
9.- Non traicionará nunca o seu dono, polo que sexa... morrerá
si é preciso.
10.-Ladra doutro xeito: dun modo esceptico...non fai guau, guau si
non uau, uau... (según Rivas)
11.- O palleiro sempre anda o seu. É un anarquista a todas luces...
12.-É dos poucos que se poden levar a misa si fai falta, ver un
partido de fútbol, ler o periódico e outras moitas cousas.
(según Rivas)
Ver máis cousas
neste link.
Volver a menu |
Saír
