| Alimentación: |
ALIMENTACIÓN:
Na fotografía de Xavier
Parellada vese un macho de víbora fuciñuda devorando un ratón.
A alimentación consiste en todo tipo de micromamíferos
(ratos, etc.). Tamén
anfibios e ocasionalmente paxaros. Non desdeñan os artrópodos, entre
outros.
 Volver a
características
|
| Habitats: |
HABITAT:
Prefire os lugares enxoitos e de
pedreira, con mato baixo e aberto, uces, etc, nas solainas. Xeralmente
refúxiase debaixo das pedras.
Gústalle moito, é normal, os
terreos orientados o sur.
Tamén pode atoparse en terrenos de ambiente
montano no bosque caducifolio con dominancia de carballos.
Según o libro "Guía de las serpientes de
Europa", esta víbora dice que no verán descansa a veces nas augas
baixas dos regatos (o tema preocúpame e gustaríame que alguén me
dixera algo sobre este extremo). Pola miña banda, a verdade que
non teño vista a víbora fuciñuda nestos regatos, pero así queda
dito.
Dice tamén que frecuenta os matorrais onde sube
ata 2 metros.
A temperatura óptima é 28 grados.
Volver a
características
|
| Reproducción: |
REPRODUCCIÓN:
O período de acoplamentos comenza en marzo e
remata a mediados de maio. A actividade é moi intensa principalmente en
abril.
Entre finais de agosto e mediados de octubro
os machos teñen unha segunda actividade sexual.
Na fotografía dúas víboras
fuciñudas apareandose.
A víbora fuciñuda é ovovivípera, ou sexa, os
embrións desenrolanse integramente no interior da femia e as crías
nacen xa formadas.
As femias reprodúcense cada dous ou tres
anos.
As crías entre 4 - 8 nacen a finais de agosto
e miden 16-18 cm. O número de crías depende do tamaño da nai.
Na fotografía de Xavier
Parellada vese a cópula dunha víbora fuciñuda. A femia é moito máis
grande que o macho.
Os adultos mudan duas veces o ano os machos na
primeira mitade de xuño e as femias a principios de agosto.
Volver a
características
|
| Protección: |
PROTECCIÓN:
Esta víbora está dentro da
fauna protexida, xa que están disminuindo claramente a especie.
A revista Quercus do mes de febreiro do 2004
trae un artigo que firman Xavier Santos, Juna M. Plequezuelos, José
Carlos Brito, Soumia Fahd, Gustavo A. Llorente e Xavier Parellada onde
analizan polo miudo esta cóbrega en España. Neste artigo apuntan que a
especie está sufrindo moitas baixas nos últimos 20 anos.
En Galicia non é moi abondosa, pero si existe. O
parecer e moi citada en Ourense e no sur de Lugo.
As causas da súa desaparición son as de sempre:
silvicultura intensiva, destrucción do seu habitat, incendios forestais,
construcción de infraestructuras, desenrolo urbano, atropellos,
persecución, superticións en Portugal con esta especie e un longo etc.
Na revista Quercus de maio do 2005 confirma que
esta cóbrega está a ter unha vulnerabilidade moi alta.
Volver a
características
|
| Distribución
en Galicia: |
DISTRIBUCIÓN EN
GALICIA:
Dende logo é moi rara, atópase no
cadrante suroriental ( Xurés , Invernadeiro e Lubián ) .
Esta fotografía está feita por
Jan Van Der Voort na Serra Peneda-Gerés de Portugal e o sur de
Ourense. É francamente boa.
Parece restrixida ás serras de Galicia máis seca, onde se ten observado ata
os 1.300 metros nas montañas de Ourense.
Esta fotografía está feita por
Jan Van Der Voort na Serra Peneda-Gerés de Portugal e o sur de
Ourense. Son francamente boas.
Atópase tamén na Gudiña en
zonas de chairas con herbas e xestas, a unha altitude entre 800 e 1000
metros.
Volver a
características
|
| Peligrosidade
: |
PELIGROSIDADE:
As víboras son animais fuxidíos, e
decir si non se lles molesta escapan, esto hai que telo moi en conta.
O seu caracter dende logo é tímido e fuxidío. É
diurna e hiberna nos meses fríos.
De tódolos xeitos hai que ter cuidado xa que a
súa mordedura é bastante velenosa , pero raras veces mortal.
Esta é unha víbora, pero non é a hocicuda.
Fotografía de Carlos Sanz. A picada son como agullas. Ver as glándulas
do veneno.
A súa picadura pode producir a morte
dependendo de onde pique e tamén das precaucións que se tomén. Das
víboras galegas é a que ten o veneno máis potente.
Ollo os nenos, vellos e persoas enfermas xa que teñen máis risco.
Ollo sempre acudir a residencia que é onde poden
ter o antídoto.
O mellor é tranquilizarse e acudir o centro de
saude máis próximo, si pode ser sabendo de que víbora se trata ( ollo o collela inda
que esté morta os movementos reflexos poden facer que incluso morta, meta o veneno,
cuidado. Hoxe a xente xa fala de non matala, de tratar de recoñecer si
é víbora o non, eu penso que é o mellor). De tódolos xeitos non
é dificil saber si mordeu unha víbora ou non , xa que a
parte dos dentes normais aparecen na cabeceira dous orificios máis
grandes que son o do veneno.
Hai que pensar que moitas veces recíbese
unha mordedura dunha cobra que resulta que non é unha víbora. Neste
caso non hai ningún tipo de peligro, refírome a Natrix natrix ou a
Natrix maura.
Hai varios libros sobre o tema das picaduras
recomendo "Vivir e sobrevir na natureza" de Y. Coineau e L.P.
Knoeffler que ten varias follas explicando as precaucións que se deben
tomar e o que se debe facer para evitar estos accidentes.
En xeral recomendase:
|
|
Qué facer si morde unha víbora:
1.- Identificar si é posible a cóbrega.
2.- Constatar a mordedura, tal como
aparece o dibuxo, tamén pola dor.
3.- Non cortar nin succionar a mordedura
xa que deste xeito vaise aumentar a lesión local e o risco de
infección.
4.- Colocar unha vendaxe sobre a zona ou un
torniquete floxo entre a mordedura e a raíz do membro mordido
(debe permitir o paso dun dedo por debaixo da venda)
5.-Si é nun brazo a mordedura,
inmovilizalo con un cabestrillo con un pañuelo á altura do
peito.
6.- Tranquilizar o accidentado.
7.- Aliviar a dor con aspirina ou
paracetamol.
8.- Non dar o afectado nunca alcohol ou
hipnóticos e tampouco por xelo na mordedura.
9.- Evacuar á víctima o máis pronto
posible e acudir a unha residencia ou centro médico.
|
É importante saber que a morte é moi improbable
sempre que se acuda dentro das 48 horas dende a mordedura. Os datos
estadísticos son contundentes entre 2000 persoas mordidas por víboras
falecen entre 3 a 5 , por suposto moitas menos que as que morren por
mordedura de avíspa ou abellas, e por suposto moitas menos que as que
morren por accidente de tráfico.
Fonte Revista Biológica. Agosto 2001.
Volver a
características
|
| Tipo
de aparato velenoso: |
TIPO DE APARATO VELENOSO:
As cobras presentan distintos tipos
de aparatos velenosos, así poden ser opistoglifos, proteroglifos e
solenoglifos.
As víboras son solenoglifos: aparato velenoso
máis eficaz e sofisticado, xa que posee colmillos superiores que se
abaten e inyectan de modo fulgurante e con gran cantidade de veleno.
|
Dibuxos copiados da revista
Biológica do mes de agosto do 2001.
Autor Arturo Vallador 
 |
Este é o sistema das víboras
que hai en Galicia, o sistema chámase Solenoglifo
o morder clava os dous dentes da parte de
adiante que actuan rápidamente para meter o veleno no corpo da
víctima.
Estos quedan marcados
perfectamente , ver a perna dereita, onde aparte da dentadura
normal aparecen na parte de arriba estos dentes.
De tódolos xeitos, xa
está dito, a súa peligrosidade depende de moitos factores, xa
que incluso pode morder e non ter veleno. |
|
|
Esta é outra forma, que non
teñen as víboras. Deste xeito é moito máis dificil meter o
veleno, xa que o dente está moi para atrás.
Chámase Opistoglifo.
Resulta ser inofensiva para o home. |
|
 |
Esta é outra forma, que non
teñen as víboras. Por exemplo si a ten a culebra
bastarda eque non se atopa a beira dos ríos
galegos por regra xeral.
Deste xeito é moito máis dificil
meter o veleno, xa que o dente está moi para atrás.
Chámase proteroglifo.
Resulta ser inofensiva para o home.
|
Volver a
características
|
| A
linguaxe do corpo das víboras: |
A
LINGUAXE DO CORPO DAS VÍBORAS:
O dibuxo e a idea están sacadas do libro
"Guía de las serpientes de Europa" de Silvio Bruno e Stefano
Maugeri.
En principio a identificación das víboras, en
Galicia, básase no tamaño, a forma, realmente son gordas en todo o
corpo, casi sin sin cola, e sobre todo a pupila vertical. Deixamos
aparte a cabeza que é triangular.
Tamén sabemos que moitas cóbregas imitan as
víboras, polo que non é doada a identificación.
Os autores efectivamente dicen que para unha
persona profana non é doado facer a identificación rápidamente.
Pode ser moi útil ter en conta a linguaxe do
corpo.
Efectivamente no dibuxo maravilloso
anterior atópasen na parte esquerda os colúbridos, para entendernos as
cobras que non son víboras, como a Natrix natrix, Natrix maura e outras
que se atopan nos montes. A súa cabeza en relación o corpo disponse de
forma bastante típica, así por riba do corpo , pegada o chan.
Nos vipéridos a cabeza está sempre en
posición defensiva disposta a atacar, sempre por riba do corpo. Ver as
fotografías.
Creo que os dibuxos tamén están moi
claros.
Volver a
características |
|
Ameazas sobre a súa población: |
Ameazas sobre a súa población:
Sin dúbidas é o ofidio máis escaso de toda Galicia.
Está relegado as montañas de Ourense e as fronteiras con Zamora e
Portugal.
Volver a
características |
| Curiosidades: |
CURIOSIDADES:
Esta cobra está moi ameazada en
Portugal, na zona norte, xa que é considerada como un amuleto, tamén
na zona da raia. (En Lisboa o precio desta víbora chegou a alcanzar os
125 €, curioso).
Estas cobras son descabezadas e logo a cabeza
métese nun frasco con alcohol para a venta. Toda unha barbaridade. A
creenza de ter unha víbora fuciñuda na casa non deixa de ser unha
salvaxada.
Aquí vese un anuncio na
prensa portuguesa, precisamente desta víbora. O anuncio está
sacado da revista Quercus do mes de febreiro do 2004.
Faixe tamén augardente coa cabeza desta cóbrega.
Outra barbaridade.
Por suposto este negocio, ademais de ser unha
tolería, é totalmente ilegal tendo en conta o convenio de Berna. De
tódolos xeitos están a comercializarse entre 50 e 100 víboras por
ano.
Moita incultura existe...
-------------------------------------------------
Outra curiosidade é tratar de distinguir as víboras pola marca que
deixan o desplazarse na area:
Esta é a víbora.
Esta é unha culebra normal: una Natrix ou outras.
Volver a
características |
| Links
interesantes: |
LINKS
INTERESANTES:
Outra sobre cóbregas:
Sociedade
Herpatológica Valenciana.
Sobre serpentes europeas:
Serpientes
de Europa.
Moi boas fotografías desta víbora:
Fotos no Parque Peneda-Geres.
Volver a
características |
|
Bibliografía usada na ficha: |
Bibliografía usada na ficha:
Fontes: "Esos anfibios e réptiles gallegos". Jose Curt y
Pedro Galán. Tamén utilizo o libro "Atlas de vertebrados de Galicia", o tomo
I, feito pola Sociedade Galega de Historia natural en 1995, un gran
libro sin dúbida.
Por último tamén utilizo o libro "Guía de las
serpientes de Europa" de Silvio Bruno y Stefano Maugeri, así como
datos sacados da revista Quercus do mes de febreiro do 2004.
No 2006 tamén consultei o libro "Guía dos
anfibios e réptiles de Galicia" de Moisés Asensi Cabirta e que
publica Baia Edicións en maio do 2006.
Volver a
características |
Saír.
