Calopterix virgo.

Gaiteiro aliazul. Caballito del diablo azul.

Os gaiteiros son inconfundibles nos ríos. Son os famosos cabaliños do demo, pero de ás pegadas o corpo.  Existen moitos tipos e a da fotografía e un deles; trátase do gaiteiro aliazul, Calopterix virgo macho, que poño como exemplo xeral.

O seu cambio de larva de río o estadio final é incríble. Recomendo vela bibliografía, merece a pena. 

Estos insectos non teñen moita vergoña, non é a primeira vez que se pousan nun brazo, estando pescando. Son feos como o demo, pero é unha delicia velos.

Ver características.

Ver outros gaiteiros.    Diferencia entre gaiteiro e libeliña.

salir.jpg (922 bytes) Saír.                                                 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Exemplo dun gaiteiro galego:

 o Gaiteiro azul. Características

Nome científico Nome galego Nome castelán
Dimensións Odonatos. Identificación Identificación do gaiteiro azul
Alimentación Reproducción Respiración
Vese nos meses de Interés Protección
Curiosidades Os zigópteros en Galicia Fotografías

salir.jpg (922 bytes) Saír.                               

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nome científico:

Calopterix  virgo

 

Taxonomía:

Reino: animalia

Clase: Insectos

Orden: Odonata

Suborden: Zygópteros.

Familia: Calopterixae

Xénero: Calopterix

Especie: Calopterix virgo

Ir a características

 

 

 

 

 

 

Nome galego:

Gaiteiro aliazul.  Tamén por suposto cabaliño do demo ( en Galicia chámanse cabaliños do demos tanto as libeliñas como os gaiteiros.).

Tamén se chama Gaiteiro azul.

 

Ir a características

 

 

 

 

 

Nome castelán:

Fotografía sensacional de Manuel Ruíz

Ollo que esta é a femia.

Caballito azul. Caballito del diablo azul.

 

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

Dimensións:

Fotografía de Gonzalo Sancho.

Son odonatos de corpo ata 45-49 mm. 

 

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Odonatos. Identificación.

Tanto a libeliña como os gaiteiros son odonatos, insectos de moito colorido e corpo moi alongado. Cabeza movil con grandes ollos.

A femia, en xeral, é de cor verde metálica coas ás afumadas de cor acastañado.

A femia, en xeral, é de cor verde metálica coas ás azuis, azul cobalto metalizado. Os principios das ás soen ser blancos.

 

O corpo presenta tres partes perfectamente diferenciadas. Teñen as que en reposo permañecen desplegadas nas libeliñas e sobre o corpo nos gaiteiros.

O acoplamento entre macho e femia é espectacular, ver fotografía máis abaixo.

Logo poñen os ovos na auga.

Aparato bucal de tipo masticador, con mandíbulas fortes.

Os odonatos están divididos en dous ordenes: os  anisópteros ou libeliñas ( libellula, Aeschna, Anax, etc ) 

Libeliña

e os zigópteros (Lestes, Pyrrhosoma, Calopteryx, etc. ). Tamén se chaman gaiteiros.

Gaiteiro.

O gaiteiro é máis pequeno que a libeliña, as ás tenas o longo do corpo.

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Identificación do gaiteiro aliazul:

A cor do seu abdome, o macho,  é azul cobalto e o corpo tamén é azul con destellos.

As ás son acastañadas cunha manchiña na parte superior blanca. O corpo é verde metálico.

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Alimentación:

Insectos voadores que capturan en pleno voo collendoos coas súas patas, tamén  outros insectos, como moscas, mariposas, etc.

 

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

Respiración:

As larvas respiran por branquias traquiaís.

O osíxeno consígueno gracias a existencias dunhas tráqueas branquiais internas o circular o líquido a través delas, gracias a esto a larva logra, mediante a expulsión dun líquido unha sobre - velocidade para capturar presas.

 

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reproducción:

É do máis incrible, dende a copulación ata o estadio final, pasando entre 10 a 15 estadios.

Nesta fotografía son dous cabaliños pero non Calopterix virgo.

A cópula é incrible. Na fotografía vese como o macho suxeta a femia e como esta recolle os espermatozoides.

Logo a femia pon os ovos na auga.

Esta é unha larva dun zigóptero que logo dará lugar a un gaiteiro.

A partir de aquí e durante 1 a 5 anos próducese un proceso incrible onde pasa de larva de distintos xeitos, cada vez máis grande e cambiando moito de caparazón, ata subir a unha ramiña ou a unha pedra e cambiar por completo de forma,  pasando de larva, máis ben exuvia  a cabaliño do demo.

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

Habitats:

Preto dos ríos e charcas. Esta gaiteiro concretamente pide augas rápidas .

É moi común.

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vese nos meses de ...

De maio a agosto.

 

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Interés:

Son moi espectaculares.

 

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Protección:

Non están protexidas.

 

 

 

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Curiosidades:

Normalmente están sempre no aire voando. Os acoplamentos das libélulas macho e femias é incríble, xa que o macho suxeta a femia polo pescozo.

Na  fotografía macho e femia copulando, trátase de gaiteiros, pero ben a selo o mesmo. A típica formación en roda.

 A femia cúrvase para recoller o esperma ata parte delanteira do macho. Así voan e voan ...

 

En Galicia chamamos libeliñas as libélulas máis grandes (odonatos de ata 80 mm.) e gaiteiros as mais pequenas, ata 40 mm.

En realidade as libeliñas saen dos anisópteros e os gaiteiros saen dos zigóptero.

Tanto un como outro son odonatos.

Tanto unha como outra xa son diferentes o nacer, xa que mentras os anisópteros teñen un sistema especial de liberarse da membrana que conforma o ovo. Así válense dunha lámina denticulada, mentras que os outros empregan unha inflamación para romper a membrana.

O desenrolo da larva pode durar de 1 a 5 anos ( 10 a 16 estadios).

 

Ir a características

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Os zygópteros en Galicia:

Os zigópterós son moi abondosos en Galicia e comprenden  outras familias como as calopterygidae, coenagrionidae,  lestidae e platycnemididae.

En todas estas familias hai representantes en Galicia así:

Nos calopterygidae que son odonatos figuran as tres especies galegas dos Calopterix que trato nesta ficha así:

Calopteryx virgo macho

Calopteryx xanthostoma

Calopteryx haemorrhoidalis.

-------------------------------------

Precisamente dentro dos Coenagrionidae o parecer estas os odonatos mellor representados xa que conta con sete xéneros e once especies, así por exemplo:

Pyrrhosoma nymphula, seica moi abondoso en Galicia.

Esta é unha exuvia  entendendo por exubia  a última cutícula da larva abandonada. Esta exuvia parece dunha libélula.

Fotografías sacadas deste link.

Dentro dos lestidae hai tamén varios cabaliños en Galicia entre eles o:

Lestes viridis

Por último entre os Platycnemididae hai tamén outros como o :

Platycnemis latipes

Todos por suposto teñen as súas larvas correspondentes que viven no leito dos ríos.

Nota importante:

Esta información está sacada do libro "Macroinvertebrados de las aguas dulces de Galicia" dos autores Marcos A. González e Fermín Cobo.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Fotos incríbles.

Ver unha fotografía moi aumentada.

Outro link tamén moi bons.

Fontes:

 Fauna e flora de Europa. Guía de campo básica. Editorial Blume.

"Macroinvertebrados de las aguas dulces de Galicia" de Marcos A. González e Fernando Cobo. Hercules Ediccións. 2006

Aproveito para dar as gracias a Gonzalo Sancho Blanco polas notas de corrección desta ficha sobre todo polo exemplo que puña o confundir o Enallagma cyathigerun co Calopterix virgo.

Enallagma cyathigerum

Calopterix virgo macho-Agriidae.

Penso que as diferencias son claras o primeiro ten o corpo con aneles negros.

Ver tamén as sensacionais fotografías que me mandou.

Calopterix virgo macho-Agriidae.  Fotografía Gonzalo Sancho.

 

Calopterix virgo femia (Lin 1758).  Fotografía Gonzalo Sancho.

 

Ir a características

 

Saír.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LIBELIÑAS E GAITEIROS.

Anisópteros

(Odonato)

Ata 80 mm.

Libeliña ou Libélula.

Quitaollos común.

       
Zigópteros

(Odonato)

Ata 40 mm

Gaiteiro.

Gaiteiro alizul.

(Máis pequeno ca libeliña)

A larva de libeliña, o odonato (Anisóptero) que tamén chamo besbello é moito maior que a de gaiteiro ( Zigóptero)  y dende logo con moita máis forza. As duas teñen mandíbulas pero mentras o Odonato (anisóptero) caza por vista, e moi rápido e moi depredador o outro o do gaiteiro(zigóptero)  caza por aproximación e en base as antenas, é polo tanto moito máis lento no río.

Ver máis diferencias:

Na libeliña a cabeza é redonda e os ollos case están pegados. As ás permañecen abertas en reposo e o longo da cola presentan tres segmentos tipo cono moi característico.

Teñen un voo moi sofisticado, son capaces de parse incluso.

No gaiteiro a cabeza é redonda pero os ollos están máis separados. As ás permañecen pousadas o longo da cola. E non presentan, por regra xeral esas tres partes. Son dende logo máis pequenos e incapaces de pararse en voo.

Estas larvas, a pequena da lugar os gaiteiros e a grande ,  as libeliñas que son máis grandes. Esa é a diferencia.

Saír.