Outra árbore de primeira liña nos ríos galegos, o amieiro ou ameneiro. Forman tamén parte dos bosques de galeria dos ríos galegos.
É outra árbore que se fixa perfectamente nas riadas. Ten usos medicinais e artesanais xa que se usaba para facer zocos e os eixes dos carros. As follas son moi boas para os pés cansados, entre outras moitas aplicacións.
Na fotografía, do autor da www, vese un amieiro á beira do río Miño en Ourense, no "Tinteiro", frente a Reza, un lugar marabilloso da nosa ciudade.
|
|
|
|
| Nome científico | Nome galego | Nome castelán |
| Dimensións | Identificación | Habitat |
| Froito | Interés | Protección |
| Tronco e madeira. | Curiosidades | Usos polos pelegríns. |
| Máis Datos | Fotografía Aspecto. | Bibliografía |
![]()
|
|
|
|
Amieiro xoven. |
Gran dibuxo dp Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz. |
Esta é a súa ficha:
| Nome científico: |
Alnus glutinosa (L.) Gaertner Nota: alnus significa vivir a carón dos ríos e glutinosa é que as follas son moi pegañentas.
|
||||||
| Nome galego |
Amieiro, ameneiro, abeneiro, amieira, amineiro, amineira, arche, aveneiro, avineiro, pau do demo, samoeiro, umeiro, etc. En fín, en galego, ten moitos nomes o que significa que é moi coñecido pola nosa xente. Tamén, xa o teño dito noutras fichas, demostra a riqueza do idioma galego.
|
||||||
| Nome castelán |
Aliso, alno, vinagrera.
|
||||||
| Dimensións: |
Ata 25 metros. Edade media 80 anos. Máxima 120 anos. Altitude entre 0 e 1.200 metros. Os amieiros da fotografía, no río Miño, en Ourense, xa non existen, levounos a riada do 2000.
Tronco moi recto. Si se corta na base retoña rápidamente e con facilidade.
Na fotografía de Marc Carriére, pode verse un amieiro a carón dun río. A folla é inconfundible e determinante.
Amieiro en Ourense, no río Miño. Este sí resistiu as enchentas.
Outro amieiro.
|
||||||
| Identificación: |
Fotografía do autor da www.
Nesta fotografía, do autor da web, vese perfectamente a forma da folla, que por certo si é nova é moi lustrosa, pégase moito. Foto sacada no Tinteiro, en Ourense a carón do río MIño.
A folla é redonda, é lixeiramente aserrada nas beiras, moi lustrosa, non remata en pico como a folla da avelaneira (que se pode confundir, a min pasoume). Tamen non ten a forma de corazón na parte de abaixo. As venas están moi remarcadas.
Envés da folla. Foto do autor da www.
Na fotografía vese o detalle de que teñen as follas distintas según a face. Son verdes oscuras pola face principal e máis claras polo outro lado.
Nesta sensacional fotografía pode apreciarse perfectamente a forma da folla.
Neste dibuxo, de Carl Lindman´s, nótase perfectamente a diferencia na folla segun a face.
|
||||||
| Habitats: |
A beira dos ríos de toda Galicia. Eu penso que é a arbore máis abondosa nos ríos galegos, dende logo as beiras dos ríos.
Pode darse noutros lugares pero sempre que teñamos auga cerca, sobre todo cursos de auga permanente con pouca oscilación no caudal. Estos amieiros, que se ven na fotografía, no río Miño en Ourense, tumbounos a riada de decembre do 2.000. De tódolos xeitos en abril do 2.001 inda están caidos e un pouco amarrados. Son incribles o que resisten. O amieiro pode vivir ata 120 anos.
|
||||||
| Froito: |
Froito:
|
||||||
| Interés: |
Moito. O amieiro desempeña un papel importantísimo nas riadas, xa que aguantan moito, basta ir para comprobalo pola marxen ezquerda do río Miño en Ourense, preto de Reza hai cantidade de amieiros, que demostran como aguantan as embestidas do río Miño. É incríble.
Forman auténticos bosques de galería, xunto con outras especies. O amieiro é unha árbore sumamente importante por esta razón. Forma nos ríos un potente sistema que desenrola superficialmente, e tamén nas orillas, onde se suxeta fortemente, creando zona de vexetación idóneas para refuxiarse moitas especies acuáticas.
É unha especie que fixa o nitróxeno atmosférico, protexe o suelo e crea auténticas islas de vexetación.
|
||||||
| Protección: |
Fotografía de Hans Otto. Non está protexida.
|
||||||
| Tronco: |
O tronco é dereito, cilíndrico e cheo. A cortiza é de grisácea a parda - grisácea. Nos exemplares xóvenes é máis lisa, vese moi ben na fotografía de Marc Carriére. O tronco co tempo presenta fendeduras.
Fotografía do autor da www. Amieiro vello e novo a esquerda, nacendo do mesmo tronco. Copa alta , regular, primeiro cónica e logo redondeada. Resumen da madeira:
Datos sacados deste link: http://home.utad.pt/~floresta/LPF/alnus_glutinosa.htm
|
||||||
| Curiosidades: |
Amieiro en Ourense, paseo das Ninfas. Río Miño. A leña utilizávase para os fornos xa que ardía pronto e daba moita calor. As follas eran utilizadas para todo, por exemplo para sanar os pés doridos, ou nas picadas de insectos. Outra incríble, colocadas nos peitos das mulleres provocaban a retirada do leite.
A cortiza tense utilizado como curtume. O carbón vexetal producido da súa madeira empregouse na fabricación de pólvora. O amieiro resiste ben a auga por eso se utilizaba moito nos muíños, pontes, etc. Tamén como madeira para as famosas zocas.
Moi interesante : as raíces evitan a erosión dos cauces fluviais, aparte de fixar o nitróxeno, xa dito.
Non se entende a "manía" de cortar e cortar árbores nos cauces dos ríos, algúns con máis de 50 anos. Neste caso, tala de árbores na praia da Antena en Ourense no 2002. A verdade damos pena... A maioría amieiros...Na próxima riada as árbores que quedan serán arrasados a maioría, xa que quedaron sin amparo. Non entendo esta desfeita. Non entendo os muros a carón dos ríos, en lugar das árbores, a verdade hai moito "analfabeto natural" solto...
|
||||||
| Uso polos pelegríns, polos camiños a Santiago: |
As follas frescas son moi boas para o cansancio dos pés, a dor dos pés e o malestar por sudar moito: en efecto un bon montón de follas frescas, canto máis viscosas mellor, colocadas debaixo dos pés, ou ben por riba, cubrindo con unha tela ou ben cós calcetíns, dórmese con esto e pola mañán os pés están moito mellor sobre todo si se fai en varios días.
As follas son tamén moi boas para as feridas, chagas e úlceras varicosas. Tamén se utilizan para que non molesten os mosquitos: é moi simple facer un feixe de follas frescas e colocalo na ventana ou similar, as moscas e mosquitos van todos e todas a este feixe. Aparte é astrinxente, febrífugo, antirreumático e antihemorrágico, casi nada... Estas e outras aplicacións están sacadas do libro sobre "Plantas e remedios naturais de los Caminos de Santiago" de Txumari Alfaro.
|
||||||
| Ampliar datos |
Nesta www podedes ampliar datos. Para a súa plantación e poda ver este link.
|

O amieiro é bastante tupido como pode verse.
Casi toda a información está sacada do libro "Guía das Árbores de Galicia" de Henrique Niño Ricoi e Cadros Silvar. Os dibuxos son deles. As fotografías son do autor da www.
Tamén algúns datos do libro "árboles de nuestros bosques" , guía didáctica de Susana Domínguez y Ezequiel martinez.
Tamén usei o libro "Plantas y remedios naturales de los Caminos de Santiago" de Txumari Alfaro.
![]()